Radyasyon Nedir?
Radyasyon canlı hücrelerin yapısını değiştirme gücüne sahip zararlı bir maddedir. Proton ve nötronlar birbiri ile uyumsuz olduklarında radyasyon ortaya çıkmaktadır. Proton ve nötronların uyumsuz olması atomu kararsız hale getirmektedir. Atom kararsız olduğunda ise bu durum onun parçalanması ile sonuçlanır.
Radyasyanun oluşmasında doğal şartlar etkili olabileceği gibi kendiliğinden de ortaya çıkması söz konusu olabilmektedir. Birçok alanda kullanılan radyasyon insanlık açısından yararlarının olmasının yanı sıra çok büyük zararları da olan bir maddedir.
Atomun kolay parçalanmasını büyüklüğü belirlemektedir. Atomun büyük olması durumunda çekirdeklerinde yer alan proton ve nötron sayıları fazla olur bu durumda da atomun parçalanması daha kolay hale gelmektedir.
Proton ve nötron sayısındaki bu artış atomun kararsız yapısındaki etkiyi arttırıcı nitelikte olduğundan parçalanmasının kolaylaşmasına yol açmaktadır. Bu parçalanma esnasında atomun çekirdeği radyoaktifleşirken radyasyonun açığa çıkması mümkün hale gelmektedir.
Radyasyon üç türde oluşmaktadır. Alfa, beta ve gama ışınları olarak adlandırılan radyasyon çeşitleri açıklanmak istenirse tablo şu şekilde olmaktadır:
Alfa Işınları
Kararsız atomlar kendilerini dengelemek istediklerinde kütlelerini azaltmak ister. Atomun kütlesini azaltmak sebebiyle dışarı attığı kümeye alfa parçacıkları adı verilmektedir.
Beta Işınları
Kararsız bir atomun nötronlarından birinin parçalanması sonucunda yeni oluşan protonun çekirdekte kaldığı görünmektedir. Bunun yanı sıra elektron dışarı atılmaktadır. Dışarı atılan elektrona beta parçacığı adı verilmektedir.
Gama Işınları
Bazı durumlarda kararsız bir atom ne yaparsa yapsın kararlı hale gelememektedir. Bunun nedenlerinden biri yüksek oranda enerji içermesidir. Kendisini dengelemek zorunda olan atom enerjisinin bir kısmını elektromanyetik ışınlar aracılığı ile dışarı atmak ister. Bu ışınlar gama ışınları olarak adlandırılmaktadır.
Radyoaktiflik üzerinde birçok araştırma yapılmaktadır. Geçmişte bu konuda önemli araştırmalar yapanlardan biri de Marie Curie’dir. Marie Curie ve eşi Pierre Curie bilimsel alanda bu konularda yaptıkları çalışmalar ile bilinen bilim insanlarıdır.
Nobel ödülüne sahip olmaları ve Marie Curie’nin bulduğu iki radyoaktif element bilim insanlarının önemli özellikleri arasında yer alır. Marie Curie’nin bulduğu elementlere radyum ve polonyum adı verilmektedir. Marie Curie’nin radyasyon konusunda yıllarca çalışma yaptığı ve bu konuda herhangi bir önlem almadığı bilinmektedir. Yaşamını bir kanser türü olan lösemiden dolayı kaybeden Marie Curie’nin not defterleri günümüzde dahi yüksek oranda radyasyon içermektedir.
Radyasyon günümüzde birçok bilimsel alanda kullanılmaktadır. Arkeolojide ya da tıp alanında radyasyondan çeşitli araştırmalar yapılacağı zaman yararlanılmaktadır. Yaygın olarak kullanıldığı yerlerden biri de elektrik üretiminde kaynak olarak kullanılan nükleer santraller olmaktadır.
Radyasyon ortaya çıkarken iki türde yöntem kullanılmaktadır Bu yöntemlerden biri çekirdek tepkimesi olarak adlandırılırken diğeri de çekirdek bölünmesidir.
Radyasyonun günümüzde elektrik üretimi için kullanılması nükleer santraller üzerinde çeşitli görüşlerin ortaya atılmasında önemli olmakta ve zaman zaman bu tür çalışmalara toplumsal açıdan tepkiler oluşabilmektedir. Bütün bu durumlara rağmen Radyasyon insanlar için yararlı olabilecek birçok çalışmada da kullanılır. Yapılan çalışmalardan biri de zararlarının en az seviyeye indirilmesini sağlamaktır
