Elektrik günlük hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline geliyor Peki, elektrik nedir? Elektrik, bir akımın elektronlar sayesinde serbest bir ortam içinde çekim gücüyle belli bir noktaya doğru hareket etmesiyle oluşan enerjidir. Oluşan enerji akımı ve voltaj sayesinde elektrikli aygıtların çalışması sağlanıyor. Dünya içerisinde bulunan her şey çeşitli atom ve moleküllerden oluşmuştur. Bu doğrultuda herhangi bir cisim parçalara ayrıldığı takdirde en küçük birim haline gelen atom ve moleküller ortaya çıkıyor. Atomlar çekirdek etrafında dönerken aynı zamanda birçok elektrondan oluşmuştur. Atomların içerisinde yer alan elektronlar manyetik alan ve ısı gibi reaksiyonlara karşı hızlı bir kopma sağlamaktadır. Gerçekleşen kopma ile birlikte serbest kalış gerçekleşir. Fiziki olarak serbest kalması doğrultusunda ise elektrik oluşumu sağlanmış oluyor. Oluşturduğumuz bu ifadeye yönelik olarak elektrik akımının voltaj oluşumu esnasında serbest elektronları kullandığını söyleyebiliriz.
Meydana gelen elektrik akımı serbest elektronların iletken işine geçmesiyle oluşur. Yani gerçekleşen elektrik akımı ile iletken maddelerde elektrik akması oluşur. Elektrik akımı olarak günümüzde amper birimi kullanılmaktadır. Gerçekleştirilen elektrik akımı ile birlikte devreden geçiş sağlanır ancak devreden geçebilmesi için o devrenin kapalı olması gerekmektedir. Devre içerisinde herhangi bir açıklık yer alıyor ise serbest elektron geçemez ve elektrik akımı meydana gelmez. Bu şekilde karşımıza çıkan devreler için ise açık devre kavramı kullanılıyor.
Elektrik nedir konusu içerisinde en çok duyduğumuz kavramlardan birisi ise elektrik voltajı olmaktadır. Enerji voltajı iletken içerisindeki akış sağlayan elektronlar olarak ifade edilebilir. Elektrik akımının oluşması için devre içerisinde kuvvet uygulanması gerekiyor. Bu kuvvet ise voltaj olarak karşımıza çıkmakta ve birim olarak volt adını almaktadır.
Elektrik Nasıl Bulundu?
Günümüzde elektriğin tarihine dair birçok kaynak yer almaktadır. Bunlar arasında doğruluk payı tartışılıyor olsa da kaynaklara bağlı olarak elektriğin keşfinin milattan önce 624 ile 546 yıllarında Thales tarafından gerçekleştiği bilinmektedir. Ünlü bilim adamı yaptığı sayısız deneme sonunda kehribarı yün ile sarmıştır. Bu işlem esnasında ovulma gerçekleştiği takdirde eşyalar üzerinde birbirini çektiği ve kıvılcım çıkardığını gözlemlemiştir. İlk çalışma kaynağı Thales olsa da elektrik kelimesi olarak ifade edilen kavram bu çalışma ile ortaya çıkmadı.
1634 yılında Sır Thomas Browne elektrik kelimesini kullanmıştır. Daha öncesinde ise 1600 yılında William Gilbert tarafından elektricus kelimesi kullanılmıştır. Tarihte gerçekleşen çalışmalar üzerine günümüzün bilim ve teknolojisi eklenmiş böylece günlük hayatımızda en çok kullandığımız kaynak haline gelen elektrik oluşmuştur. Elektrik enerjisi ile başta aydınlatma olmak üzere ısınma ve ulaşım gibi pek çok alanda başarı elde edilmektedir. Gerçekleşen elektriğin keşfi ve gelişimi özellikle insanlar için büyük bir dönüm noktası haline geldi. Şuan ki teknolojimiz incelendiğinde ise elektrik keşfinin daha da ileriye taşınması bekleniyor.
Elektrik Nedir, Üretimi Nasıl Gerçekleşiyor?
Elektrik nedir konusunu anlattığımıza göre üretimi konusunda çeşitli yöntemlerden bahsedebiliriz. Bu yöntemler içerisinde yakıtlar veya birincil enerji kaynakları kullanılmaktadır. Elektrik hayatımız içerisinde kömür, doğalgaz ve uranyum gibi yakıtlar doğrultusunda ya da rüzgar ve güneş gibi birincil enerjiler tarafından üretilmektedir.
Tüm bu detayların yanı sıra son zamanlarda yenilebilir enerji kaynakları kullanımı da artış göstermiş ve elektrik üretimi sektöründe de yerini almıştır. Fosil yakıtlar ile birlikte de elektrik üretimi sağlamak mümkündür. Böylece yenilebilir enerji kaynakları da artış gösteriyor. Meydana gelen değişim ve çevresel etkilerin azalması gibi durumlar ile birlikte yenilebilir enerji kaynaklarının kullanımı aynı zamanda karbondioksit emisyonların azalmasını sağlıyor. Dolayısı gerçekleşen elektrik üretimi evrim geçiriyor ve beraberinde temiz sürdürülebilir bir çevre dostu enerji haline geliyor.
Elektrik Nasıl Evlerimize Ulaşıyor?
Günümüzde evlerimizde kullandığımız elektriğin nereden geldiğini ve nasıl evlerimize ulaştığını hiç düşündünüz mü? Bu büyük güç birçok farklı enerjiyi kaynağı tarafından ardından ise karmaşık bir dağıtım süreci ile bulunduğumuz adresimize kadar ulaşılması sağlanıyor. Enerji üretimi elektrik santralleri yardımı ile gerçekleşmektedir. Bu santraller içerisinde kömür, doğalgaz ve hidroelektrik gibi kaynaklar kullanımı sağlanarak elektrik üretimi oluşturulmaktadır. Fakat elektrik oluşumu basit olsa da evlerimize kadar ulaşması için belli bir süreç geçmesi gerekiyor. Bu süreç içerisinde ilk adım ise elektriğin yüksek bir voltaja dönüştürülme işlemi oluyor. Elektrik santralleri çoğunlukla 25.000 volt seviyesinde elektrik üretilmektedir fakat bu voltaj evlere gelebilmesi için yeterli kalmıyor.
Yetersiz olması nedeniyle elektrik şebekesi tarafından çeşitli kablolar kullanılıyor ve 132.000 ile 400.000 volt arasında voltajlar oluşturuluyor. Gerçekleşen yüksek voltajlı elektrik ise transformatörler aracılığıyla düşük bir voltaj haline gelerek elektrik şebekesinden yollanıyor. Elektrik şebekesinden çıkan elektrik transformatörler aracılığıyla düşük bir seviyeye ulaşmaktadır. Ardından ise trafo merkezleri içerisinde güvenli bir seviye kabul edilen 4000 volt seviyesine düşürülüyor. Bu miktar oldukça düşük bir seviye olsa da evlerde kullanılabilmesi için daha güvenilir olması gerekiyor. Bundan dolayı tekrar trafo kullanımı sağlanarak baz alınan enerji 240 volt haline getiriliyor ve evlere dağıtılarak elektrik yolculuğu son buluyor. Yani bahsettiğimiz elektrik nedir konusu elektronlarla başlayarak evlerimize kadar ulaşıyor.
